–उमेश प्रसाद रौनियार– जब हामी नेपालको औषधि उद्योगको यात्राबारे कुरा गर्छौं, हामी प्रायः बजार हिस्सा, ब्रान्ड, उत्पादन क्षमता र प्रतिस्पर्धाबारे मात्र छलफल गर्छौं। तर एक समय यस्तो थियो, जब नेपालमा निर्मित औषधिका लागि बजार र चिकित्सकको विश्वास कमाउनु आफैंमा चुनौतीपूर्ण थियो। नेपालको अग्रणी औषधि उत्पादक नेपाल फर्मास्युटिकल्स् ल्याबोरेटोरिज (एनपीएल) को यात्राले नेपाली उद्योगका लागि महत्त्वपूर्ण पाठ दिन सक्छ। एउटा कम्पनीको विकाससँगै यसले अपनाएका अभ्यासहरूले समग्र घरेलु औषधि उद्योगलाई कसरी आकार दिन सक्छन् भन्ने कुरा पनि यसको कथामा भेटिन्छ। गुणस्तरबाट चिकित्सकको विश्वाससम्म सामान्य औषधिको बजारीकरणबाट सुरु गरेको एनपीएलले आफ्ना उत्पादनहरूको गुणस्तर र विश्वास निर्माणमा ध्यान केन्द्रित गर्यो। यस दौरान कम्पनीले नेपाली…
स्वास्थ्य डायरी
काठमाडौं—स्तन क्यान्सर सचेतना महिना ‘पिंक अक्टोबर’को अवसरमा रक्षा क्यान्सर केयर सोसाइटीले काठमाडौंमा सचेतना र्याली आयोजना गरेको छ। स्तन क्यान्सरबारे जनचेतना फैलाउने उद्देश्यले आयोजित र्यालीमा विभिन्न संघसंस्थाका करिब ७०० जनाको सहभागिता थियो। र्यालीको उद्घाटन वरिष्ठ कलाकारद्वय मदनकृष्ण श्रेष्ठ र हरिवंश आचार्य तथा स्तन क्यान्सर विजेता वरिष्ठ गायिकाद्वय मीरा राणा र तारा थापाले संयुक्त रूपमा गरेका थिए। भृकुटीमण्डपबाट सुरु भएको र्यालीका क्रममा धरहराको चारैतर्फबाट गुलाबी रङको कपडा फहराइएको थियो। स्तन क्यान्सर सचेतनाको प्रतीक मानिने गुलाबी रङमार्फत रोगबारे खुलेर कुरा गर्न र समयमै परीक्षण तथा उपचारप्रति ध्यान दिन सन्देश दिइएको थियो। कार्यक्रममा रक्षा क्यान्सर केयर सोसाइटीकी अध्यक्ष डा. सृष्टि श्रेष्ठ प्रजापतिले स्तन क्यान्सरको…
काठमाडौं । विश्वभर झन्डै प्रत्येक सातमध्ये एक व्यक्ति कुनै न कुनै मानसिक विकारसँग बाँचिरहेका छन्। विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) का अनुसार सन् २०२३ मा करिब एक अर्ब २० करोड मानिस मानसिक विकारबाट प्रभावित थिए। तीमध्ये एन्जाइटी अर्थात् चिन्तासम्बन्धी विकार र डिप्रेसन सबैभन्दा सामान्य समस्या थिए। अक्टोबर १० मा मनाइने विश्व मानसिक स्वास्थ्य दिवसले मानसिक स्वास्थ्यबारे सचेतना, उपचारमा पहुँच र प्रभावित व्यक्तिप्रतिको सामाजिक व्यवहारबारे बहस गर्ने अवसर दिएको छ। मानसिक स्वास्थ्य समस्याको ठूलो विश्वव्यापी भारका बीच प्रभावकारी उपचार उपलब्ध भए पनि धेरै मानिस आवश्यक सेवाबाट वञ्चित छन्। मानसिक रोगसँग जोडिएको लाञ्छना र भेदभाव पनि चुनौतीका रूपमा कायम छन्। मानसिक स्वास्थ्य समस्याले…
स्वस्थ व्यक्तिको समग्र स्वास्थ्य र जीवनको गुणस्तरसँग प्रत्यक्ष जोडिएको महत्वपूर्ण विषय हो। शारीरिक स्वास्थ्यजस्तै मानसिक रूपमा स्वस्थ रहनु पनि उत्तिकै आवश्यक भए पनि समाजमा अझै यसबारे खुलेर कुरा गर्ने वातावरण पर्याप्त बन्न सकेको छैन। मानसिक समस्यालाई कमजोरीका रूपमा हेर्ने, लुकाउने वा उपचारका लागि जान हिचकिचाउने प्रवृत्तिका कारण कतिपय व्यक्तिले समयमै आवश्यक सहयोग र उपचार पाउन सकेका छैनन्। फ्रन्टलाइन हस्पिटलकी कन्सल्टेन्ट साइकियाट्रिस्ट डा. प्रतीक्षा चालिसेका अनुसार मानसिक स्वास्थ्य भन्नाले मानसिक रोग नहुनु मात्रै होइन, व्यक्तिको भावनात्मक, मनोवैज्ञानिक र सामाजिक अवस्था सन्तुलित हुनु पनि हो। व्यक्तिले दैनिक जीवनका चुनौती सामना गर्न सक्नु, तनाव व्यवस्थापन गर्नु, आफ्नो क्षमताअनुसार काम गर्न सक्नु तथा परिवार…
काठमाडौं, २३ असोज। अमेरिकामा सन् २०२६ मा पुष्टि भएका दादुराका संक्रमितको संख्या चार हजार नाघेको छ। अमेरिकी रोग नियन्त्रण तथा रोकथाम केन्द्र ९सीडीसी०को तथ्यांक उद्धृत गर्दै रोयटर्सले अक्टोबर ८ सम्म कुल ४ हजार ८० जनामा संक्रमण पुष्टि भएको जनाएको छ। अघिल्लो साताको तुलनामा पुष्टि भएका संक्रमितको संख्या १९३ ले बढेको हो। यो तथ्यांक वर्षभरि पुष्टि भएका संक्रमणको सञ्चित संख्या हो। सीडीसीको अक्टोबर १ सम्मको विवरणमा ३ हजार ८८७ संक्रमित उल्लेख थिए। त्यसबेला पुष्टि भएका संक्रमणमध्ये ९५ प्रतिशत विभिन्न प्रकोपसँग सम्बन्धित थिए। सीडीसीले सन् २०२५ र २०२६ का तथ्यांक प्रारम्भिक भएकाले पछि परिवर्तन हुन सक्ने जनाएको छ।
काठमाडौं, २३ असोज। वीरगञ्जस्थित नेसनल मेडिकल कलेजमा आवासीय चिकित्सकको आन्दोलन र संसद्मा उठेका आरोपले विवाद चर्काइरहेका बेला त्यसको पृष्ठभूमिबारे नयाँ पक्ष फेला परेको छ। कलेज निकट स्रोतका अनुसार पछिल्ला घटनाक्रममा विद्यार्थीका मागसँगै सञ्चालक परिवारको सम्पत्ति विवाद र केही व्यक्तिबीचको पुरानो टकराव पनि जोडिएको छ। कलेजका अध्यक्ष डा. जैनुद्दिन अन्सारी र उनका भाइ बसरुद्दिन अन्सारीबीचको स्वामित्व विवाद, संघीय सांसद रहबर अन्सारीसँगको असमझदारी र आन्दोलनमा सक्रिय केही चिकित्सकको पूर्वकार्यस्थलसँगको सम्बन्ध यस विवादको पृष्ठभूमिका रूपमा देखिएको कलेज स्रोतको दाबी छ। सम्पत्ति विवादले बढाएको दाजुभाइको कलह अन्सारी दाजुभाइबीच वीरगञ्जको नेसनल मेडिकल कलेज, अत्तरखेलस्थित नेपाल मेडिकल कलेज र काठमाडौंस्थित नेसनल मेडिकल कलेजको लगानी तथा स्वामित्वलाई…
काठमाडौं, २३ असोज। इन्टर्न चिकित्सकको निर्वाह भत्तालगायत माग राखेर अनशन बसेका डिल्ली हरिजनले सरकारसँग तीनबुँदे सहमति भएपछि पाँच दिनदेखिको अनशन अन्त्य गरेका छन्। शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयका सहसचिव जयराम अधिकारी नेतृत्वको सरकारी वार्ता टोली र हरिजन पक्षबीच शुक्रबार सहमति भएको हो। सहमतिअनुसार एमबीबीएस, बीडीएसलगायत एकवर्षे इन्टर्नसिप गर्ने चिकित्सकलाई स्वास्थ्य सेवाको आठौँ तहको प्रारम्भिक तलबमानको ५० प्रतिशत बराबर निर्वाह भत्ता उपलब्ध गराउने प्रस्ताव चिकित्सा शिक्षा आयोगको बैठकमा पेस गरिनेछ। यसले भत्ताबारे निर्णय गर्ने विषय आयोगसमक्ष लैजाने बाटो खोलेको छ। भत्ता तत्काल लागू गर्ने निर्णय भने भएको छैन। अन्य माग सम्बोधन गर्न आयोगले अघि बढाइरहेका कामलाई अगाडि बढाउने र अनशन अन्त्य गर्ने…
रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीबाट प्रभावितहरूको उद्धार, निःशुल्क उपचार तथा शव व्यवस्थापनको काम महाराजगञ्जस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल लगायत अस्पतालहरुमा भइरहेको छ। बाढीपछि अस्पताल प्रशासन, फोरेन्सिक विभाग तथा सुरक्षाकर्मीहरूको टोली २४सै घण्टा उद्धार तथा व्यवस्थापनको काममा खटिएको छ। बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट हेलिकप्टरमार्फत उद्धार गरी अस्पताल ल्याइएका घाइतेहरूको निःशुल्क उपचार भइरहेको अस्पतालले जनाएको छ। बाढीबाट घाइते भएका तथा उद्धार गरिएका केही व्यक्तिहरूको काठमाडौंका विभिन्न अस्पतालमा समेत उपचार भइरहेको छ। सम्बन्धित अस्पतालहरूले घाइतेहरूको अवस्था हेरेर आवश्यक उपचार तथा व्यवस्थापन गरिरहेका छन्। यता, बाढीपछि बेपत्ता भएका आफ्ना आफन्तको अवस्था बुझ्न अस्पताल परिसरमा ठूलो संख्यामा आफन्तहरू पुगेका छन्। अस्पतालका भित्ताहरूमा समेत बेपत्ता व्यक्तिहरूका…
फोक्सोको क्यान्सर विश्वमै सबैभन्दा बढी देखिने क्यान्सरमध्ये एक हो। यसबाट हुने मृत्युको संख्या पनि उच्च छ। तर क्यान्सरलाई सुरुकै अवस्थामा पत्ता लगाउन सके उपचार प्रभावकारी हुनुका साथै मृत्युको जोखिमसमेत कम गर्न सकिन्छ। नेपाल मेडिसिटी अस्पतालका कन्सल्टेन्ट तथा अन्कोलोजी विभाग प्रमुख डा. अम्बुज कर्णका अनुसार, क्यान्सरलाई लक्षण देखिनुअघि नै पत्ता लगाउने प्रक्रियालाई स्क्रिनिङ भनिन्छ। फोक्सोको क्यान्सरको स्क्रिनिङ सबै व्यक्तिले गर्नुपर्ने भने होइन। उच्च जोखिममा रहेका व्यक्तिका लागि मात्र स्क्रिनिङ महत्वपूर्ण हुन्छ। डा. कर्णका अनुसार लामो समयदेखि अत्यधिक धूम्रपान गरिरहेका व्यक्तिहरू फोक्सोको क्यान्सरको उच्च जोखिममा पर्छन्। उदाहरणका रूपमा दैनिक करिब २० वटा चुरोट २० वर्षसम्म सेवन गरेका व्यक्तिलाई उच्च जोखिम समूहमा राख्न…
काठमाडौं । नेपालमा फोक्सोको क्यान्सरका बिरामीको संख्या वर्षेनी बढ्दै गएको चिकित्सकहरू बताउँछन्। विशेषगरी धुम्रपान, वायु प्रदूषण, घरभित्रको धुवाँ, औद्योगिक रसायनको सम्पर्क तथा अस्वस्थ जीवनशैलीका कारण फोक्सोको क्यान्सरको जोखिम बढिरहेको छ। तर यो रोगको सबैभन्दा ठूलो चुनौती भनेको प्रारम्भिक चरणमा स्पष्ट लक्षण नदेखिनु हो। धेरैजसो बिरामी अस्पताल पुग्दा क्यान्सर तेस्रो वा चौथो चरणमा पुगिसकेको हुन्छ, जसले उपचारलाई जटिल र खर्चिलो बनाउँछ। तर विशेषज्ञहरूका अनुसार लक्षण देखिनुअघि नै गरिने स्क्रिनिङ परीक्षणले फोक्सोको क्यान्सरलाई सुरुआती अवस्थामै पत्ता लगाउन सकिन्छ र त्यतिबेला उपचारको सफलता दर निकै उच्च हुन्छ। भक्तपुर क्यान्सर अस्पताल तथा बीएण्डबी अस्पतालमा कार्यरत कन्सल्टेन्ट मेडिकल अन्कोलोजिस्ट डा. रोशन प्रजापतिका अनुसार फोक्सोको क्यान्सरको…