अछाम- बान्नीगढी जयगढ गाउँपालिका–५, कालिका बाच्कोट। हरियालीले ढाकिएको, शान्त र आपसी मेलमिलापमा बस्ने यो गाउँले सोमबार एउटा ऐतिहासिक क्षण अनुभव गर्यो। गाउँलेहरूका लागि ‘डाक्टर बाजे’ बनेका डम्बरे साउँद अनिवार्य अवकाशमा जाँदै थिए, तर उनका ४० वर्षे सेवा र समर्पणको कदरमा गाउँलेहरूले उनलाई नायकसरह बिदाइ गरे। साउँदको औपचारिक पद कार्यालय सहयोगी भए पनि उनको काम केवल फाइल मिलाउने वा चौकी सफा गर्ने मात्र थिएन। २०४२ सालको भदौ २९ गते देखि कालिका स्वास्थ्य चौकीमा नियुक्त साउँदले औषधि ल्याउने, बिरामीलाई सघाउने, सल्लाह दिने, यहाँसम्म कि डाक्टर नभएको बेलामा सहारा दिने जिम्मेवारीसमेत सम्हाले। रातको अँध्यारोमा टर्चलाइट बोकेर बिरामीको घर पुग्नु, अति आवश्यक औषधि दिनु…
स्वास्थ्य डायरी
काठमाडौं– राष्ट्रिय स्वास्थ्यकर्मी महासंघ नेपालको अध्यक्षमा डा. सन्तोष पौडेललाई चयन भएका छन् । सोमबार साँझ अध्यक्ष मण्डलले डा. पौडेलको नेतृत्वमा सर्वसम्मत रुपमा ९९ सदस्यीय केन्द्रीय कमिटी घोषणा गरेको हो । जसमा उपाध्यक्षमा अमृता बराल र रामहरि ढकाल सर्वसम्मत गरिएको छ । महासचिवमा भीमराज सिंह सर्वसम्मत भएका छन् भने उपमहासचिवमा खगराज पोखरेल निर्विरोध बनेका छन् । सचिवमा चन्द्र सुनार, रूपा केसी, हरेन्द्र यादव र अनुप केसी चयन भएका छन् । अन्य सदस्यहरुसमेत सर्वसम्मत रुपमा चयन गरिएको छ ।
गर्मीको मौसममा खरबुजा एक अत्यन्तै लोकप्रिय फल मानिन्छ, जुन शरीरलाई शितलता दिनुका साथै डिहाइड्रेशन अर्थात् पानीको कमी पूर्ति गर्न मद्दत गर्छ। तर यो फल सबैका लागि फाइदाजनक हुँदैन। केही स्वास्थ्य समस्यामा खरबुजा खानु शरीरका लागि हानिकारक हुन सक्छ। यसले शरीरमा असन्तुलन सिर्जना गर्न सक्छ वा अन्य समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ। विशेषगरी मधुमेह (डायबिटिज), मिर्गौला रोग, सर्दी-रुघाखोकी, एलर्जी वा डायरियाबाट पीडित व्यक्तिहरूले खरबुजाको सेवन गर्दा स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्न सक्छ। यस्तो अवस्थामा सतर्क रहनु जरूरी हुन्छ। कसलाई खरबुजा खानु हानिकारक हुन सक्छ ? १. मधुमेह भएका बिरामीखरबुजामा प्राकृतिक चिनी अर्थात् फ्रक्टोज उच्च मात्रामा पाइन्छ, जसले रगतमा चिनीको मात्रा एक्कासी बढाउने खतरा हुन्छ।…
पर्सा – छिमेकी मुलुक भारतमा कोभिडका सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा वृद्धि भएसँगै सीमावर्ती बजार वीरगञ्जमा पनि सतर्कता अपनाउन थालिएको छ। भारतबाट स्थलमार्ग र रेल्वेमार्ग हुँदै वीरगञ्ज प्रवेश गर्ने यात्रुमाथि स्वास्थ्य जाँच गर्न थालिएको हो। पर्साको जिल्ला स्वास्थ्य सङ्कट व्यवस्थापन समितिको यही जेठ १५ गते बसेको बैठकले कोभिडको सम्भावित जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै सीमानाकामा स्वास्थ्य जाँचलाई प्रभावकारी बनाउने निर्णय गरेको छ। वीरगञ्ज महानगरका प्रमुख राजेशमानसिंह वीरगञ्ज नाकामा स्थापना गरिएको सहायता कक्ष (हेल्थ डेस्क)को सोमबार निरीक्षण गर्दै छिमेकी मुलुक भारतमा कोभिडका सङ्क्रमितको वृद्धि भएकाले नाका प्रदेशमा सतर्कता अपनाउन जरुरी रहेको बताए। “छिमेकी मुलुकमा बढ्दै गएको कोभिड सङ्क्रमणलाई ध्यान दिँदै यहाँ फैलन नदिन विशेष सर्तकता अपनाउन…
बाँके- नेपालगञ्जस्थित भेरी अस्पतालमा सिकलसेलका बिरामीका लागि छुट्टै वार्ड सञ्चालनमा आएपछि बिरामीलाई उपचारमा सहजता भएको छ ।छ महिनाअघि गत पुसदेखि भेरी अस्पतालमा सिकलसेलका बिरामीको लागि १६ शय्याको छुट्टै वार्ड सञ्चालमा आएको छ । सिकलसेल वार्ड सञ्चालन भएपछि बिरामीले शय्याका नपाउने समस्या अन्त्य भएको भेरी अस्पतालका प्रमुख मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा निराजन सुवेदीले जानकारी दिए । “सिकलसेल वार्ड सञ्चालन भएपछि बिरामीलाई शय्याका नपाउने र उपचारका लागि पालो पर्खिनुपर्ने समस्या हटेको छ”, मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा सुवेदीले भने, “अहिले सिकलसेलका बिरामीले सहज रूपमा उपचार पाइरहनुभएको छ ।” भेरी अस्पतालमा सिकलसेल एनिमियाको जाँच निःशुल्क हुनुका साथै सिकलसेल एनिमिया भएको प्रमाणित भएका बिरामीले विभिन्न समयमा गरी…
बैतडी- दशरथचन्द नगरपालिकाले स्वास्थ्य संस्थामा सुत्केरी हुनेलाई ‘कोसेली’ प्रदान गर्न सुरु गरेको छ । ‘कोसेली’मा हरलिक्स, काजु, बदाम, दाल र नुनलगायत खाद्य सामग्रीका साथै सरसफाइका सामग्री रहेका छन् । घरमा हुने सुत्केरीलाई शून्यमा झार्ने उद्देश्यले ‘उपमेयरको कोसेली’ दिन थालिएको दशरथचन्द नगरपालिकाका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख भुवन जोशीले जानकारी दिए। उनले भने, “चालु आर्थिक वर्षमा माघसम्म स्वास्थ्य संस्थामा सुत्केरी भएका आमाहरूलाई यसअघि नै कोसेली वितरण गरिसकेको थियौँ । माघपछि सुत्केरी भएका आमाहरूलाई अहिले कोसेली वितरण भइरहेको छ ।” घरमा हुने सुत्केरीलाई शून्य बनाउने, आमा तथा नवजात शिशुको स्वास्थ्य र पोषणमा सुधार ल्याउने, आमा र शिशुको स्वास्थ्यका विषयमा घरपरिवारका सदस्यलाई जागरुक गराउने, मातृ…
अछाम- अछाममा जंगली च्याउ खादा तीन जना बिरामी परेका छन्। रामारोशन गाउँपालिका–७ मा जङ्गली च्याउ खाँदा तीन जना बालबालिका बिरामी परेका छन्। घर नजिकैको जङ्गलमा खेल्ने क्रममा उनीहरूले विषालु च्याउ खाएका थिए। बिरामी पर्नेमा तारा भण्डारीका दुई वर्षीय छोरा युवराज भण्डारी, चार वर्षीया छोरी रितिका भण्डारी र सोही स्थानका चेतमान भण्डारीका चार वर्षीय छोरा जीवन भण्डारी रहेका छन्। तीनै जनालाई तत्काल उपचारका लागि न्याय हेल्थ अस्पताल, बयलपाटा लगिएको र हाल त्यहीँ उपचार भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय अछामका प्रमुख प्रहरी नायब उपरीक्षक ईश्वरीप्रसाद भण्डारीले जानकारी दिए। प्रहरीले च्याउ विषालु भएको पुष्टि गर्दै आगामी दिनमा जङ्गली च्याउ खानु अघि सचेत रहन अभिभावकहरूलाई…
काठमाडौं — चाउमिन स्वादिलो मात्रै होइन, छिटो तयार हुने, सस्तो र सबै उमेर समूहका लागि आकर्षक पनि हुन्छ। त्यसैले सडक छेउका ठेला होउन् या ठूला रेस्टुरेन्ट, चाउमिन प्रायः सबै ठाउँमा सजिलै पाइन्छ। तर, बारम्बार वा अत्यधिक चाउमिन खाने बानीले स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्न सक्छ भन्ने कुरा धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ। विशेषज्ञहरू भन्छन् ‘चाउमिनको स्वादमा लठ्ठिँदा हामी त्यसभित्र मिसाइएका स्वास्थ्यका लागि हानिकारक तत्वहरूको ख्याल गर्न बिर्सन्छौं।’ चाउमिन धेरै खाँदा हुने प्रमुख समस्याहरू : अजिनोमोटो — चाउमिनको स्वाद बढाउन प्रयोग हुने यो रसायनले टाउको दुख्ने, भोक अनियमित हुने, र मस्तिष्कमा असर गर्न सक्छ। धेरै प्रयोग भयो भने ‘चाइनिज रेस्टुरेन्ट सिन्ड्रोम’ जस्तो समस्या…
कैलाली– धनगढी उपमहानगरपालिकाले विषादी प्रयोग भएको दुई हजार २६७ किलो आँप नष्ट गरेको छ । उपमहानगरपालिकाको संयोजन तथा खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण र विषादी अवशेष द्रुत विश्लेषण प्रयोगशाला अत्तरियाको आइतबार गरिएको संयुक्त अनुगमनमा नगरपालिकाका तीनवटा हाटबजार (फलफूल तथा तरकारी बजार) बाट विषादीको मात्रा अत्यधिक रहेको अखाद्य आँप नष्ट गरिएको उपमहानगरपालिकाका उपभोक्ता हित संरक्षण शाखा प्रमुख महेश मल्लले जानकारी दिए । उनका अनुसार सहिद गेट कृषि उपज थोकबजार, दक्षिणकाली मार्ग सब्जीमन्डी र धनगढीको चौराहास्थित हाटबजारबाट तरकारी तथा फलफूलका नमूना संकलन गरी परीक्षण गरिएको थियो । थोक बजार तथा मन्डीबाट भिन्डी, काँक्रो टमाटर, करेला, केरा, अङ्गुर, स्याउ, अनार र आँपमा विषादी…
काठमाडौं – सरकारी स्वास्थ्य सेवामा प्रविधिको प्रयोगले नयाँ युगमा प्रवेश गर्दै निजामती कर्मचारी अस्पतालले नेपालमै पहिलोपटक न्याभिगेशन (कम्प्युटराइज) प्रविधिबाट घुँडा प्रत्यारोपण सेवा सुरु गरेको छ। सोमबार नेपाल सरकारका मुख्य सचिव एकनारायण अर्यालले औपचारिक रूपमा सेवा उद्घाटन गर्दै यसलाई सरकारी अस्पतालमा अत्याधुनिक प्रविधिको थालनीको रूपमा वर्णन गरे। हाडजोर्नी तथा प्रत्यारोपण विशेषज्ञ डा. सुमनबाबु मरहट्ठा अनुसार, न्याभिगेशन प्रविधि प्रयोग गर्दा अप्रेसनको क्रममा कम्प्युटरले नै हड्डी कति काट्ने, कहाँसम्म काटियो भन्ने सूचना सटीक रूपमा दिन्छ। यसले शल्यक्रियालाई नजिकबाट अनुगमन गर्नुका साथै त्रुटिहरूबाट बच्न सहयोग गर्छ। “मानव त्रुटिको सम्भावना कम हुने भएकाले यो प्रविधिबाटको उपचार थप सुरक्षित र प्रभावकारी छ,” डा. मरहट्ठाले भने। सरकारले…