काठमाडौं, २६ असोज । शरीरलाई रोगबाट जोगाउनुपर्ने प्रतिरक्षा प्रणालीले आफ्नै स्वस्थ तन्तुलाई असर गर्न थाल्यो भने के हुन्छ ? केही मानिसमा यसले छालामात्र नभई फोक्सो र मुटुजस्ता अंगसमेत कडा बनाउने रोग निम्त्याउन सक्छ। यस्तो रोगको उपचार खोजिरहेका वैज्ञानिकले एउटा प्रयोगात्मक औषधिबाट आशाजनक नतिजा पाएका छन्।
अमेरिकाको सिडर्स–सिनाइका अनुसन्धानकर्ताले ‘टीवाई–१’ नामको पदार्थ प्रयोग गरेर सिस्टेमिक स्क्लेरोसिससम्बन्धी अध्ययन गरेका थिए। बिरामीबाट लिइएका कोष र मुसामा भएको परीक्षणका नतिजाले भविष्यमा उपचार विकास गर्ने सम्भावना देखाएका छन्। यो मानिसमा उपचार सफल भइसकेको घोषणा भने होइन।
सन् २०२६ सेप्टेम्बर ८ मा ‘जेसीआई इनसाइट’मा प्रकाशित अध्ययनमा यस्तो दावी गरिएको वर्ल्ड फर्मान्यूजले जनाएको छ ।
कस्तो रोग हो यो ?
सिस्टेमिक स्क्लेरोसिसलाई स्क्लेरोडर्मा पनि भनिन्छ। यो शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीसँग सम्बन्धित दीर्घकालीन रोग हो। यसमा तन्तुभित्र दागजस्तो कडा पदार्थ बढी जम्न सक्छ। चिकित्सकीय भाषामा यस प्रक्रियालाई ‘फाइब्रोसिस’ भनिन्छ। यसले छाला, जोर्नी र भित्री अंगमा असर गर्न सक्छ। सबै बिरामीमा उस्तै समस्या हुँदैन। सामान्य जोर्नी दुखाइ वा बिहानको कडापन भएका सबैलाई यही रोग लागेको हुन्छ भन्ने पनि होइन।
अध्ययनमा के भेटियो ?
वैज्ञानिकले पहिले सिस्टेमिक स्क्लेरोसिस भएका बिरामीबाट लिइएका प्रतिरक्षा कोषमा टीवाई–१ परीक्षण गरे। त्यस क्रममा सूजन र कोषभित्रको डीएनएमा हुने क्षति घटेको देखियो। डीएनएलाई कोषको काम सञ्चालन गर्ने निर्देशन बोकेको सामग्रीका रूपमा पनि बुझ्न सकिन्छ। त्यसपछि रोगसँग मिल्दोजुल्दो अवस्था भएका मुसामा परीक्षण गरियो। उपचार पाएका मुसामा अंगभित्र कडा तन्तु जम्ने प्रक्रिया कम भयो। मुटुको काम र शारीरिक सक्रियतामा पनि सुधार देखिएको अनुसन्धानकर्ताले बताएका छन्।
टीवाई–१ आरएनएमा आधारित कृत्रिम पदार्थ हो। आरएनएले कोषभित्र विभिन्न काम नियमन गर्न भूमिका खेल्छ। अध्ययनमा यसले प्रतिरक्षा प्रणालीको सूजन र तन्तु कडा हुने प्रक्रियासँग जोडिएको संकेतमार्गमा असर गरेको देखिएको छ।
बिरामीले अहिले के बुझ्ने ?
यो खोजले नयाँ उपचारको आशा देखाए पनि टीवाई–१ अहिले नै बिरामीले किनेर प्रयोग गर्न मिल्ने उपचारका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छैन। अनुसन्धान संस्थाले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार मानिसमा अध्ययन गर्न अनुमति माग्ने तयारी भइरहेको थियो।
.
विश्व बाथरोग दिवस मनाइरहँदा यसलाई एउटा आशाका रुपमा हेर्न सकिन्छ । बाथरोगका विभिन्न प्रकार हुन्छन्। रोगको पहिचान र उपचार विशेषज्ञको मूल्याङ्कनअनुसार गर्नुपर्छ। वैज्ञानिकको यो प्रयासले छाला र भित्री अंगमा असर गर्ने कठिन रोगका लागि भविष्यमा नयाँ विकल्प खोज्ने बाटो देखाएको छ।
