गर्मीको समयमा रक्तचाप, डिप्रेसन तथा मुटुसम्बन्धी समस्या उपचारका लागि औषधि सेवन गरिरहेका व्यक्तिले विशेष सावधानी अपनाउनुपर्ने चिकित्सकहरूले बताएका छन्। केही औषधिले शरीरको तापक्रम नियन्त्रण गर्ने प्राकृतिक प्रक्रियामा असर पार्ने तथा शरीरमा पानी र लवणको सन्तुलन बिगार्न सक्ने भएकाले गर्मीमा स्वास्थ्य जोखिम बढ्न सक्छ।
डिप्रेसन, चिन्ता तथा अन्य मानसिक स्वास्थ्य समस्याका लागि प्रयोग हुने केही औषधिले शरीरको तापक्रम नियन्त्रणमा भूमिका खेल्ने मस्तिष्कको हाइपोथालामसमा प्रभाव पार्न सक्छन्। यसका कारण अत्यधिक पसिना आउने वा पसिना कम आउने, शरीर तात्ने तथा पानी र आवश्यक लवणको कमी हुने समस्या देखिन सक्छ।
सिजोफ्रेनिया तथा बाइपोलार डिसअर्डरको उपचारमा प्रयोग हुने केही मनोविकारविरोधी औषधिले पनि शरीरलाई चिसो राख्ने प्राकृतिक प्रक्रियामा असर पार्न सक्छन्। त्यस्तै, ध्यान केन्द्रित गर्ने क्षमता बढाउन प्रयोग हुने केही उत्तेजक औषधिले शरीरमा गर्मी बढाउन सक्ने जोखिम रहन्छ।
उच्च रक्तचाप र मुटुसम्बन्धी रोगका लागि प्रयोग हुने केही औषधिमा पनि गर्मीका बेला विशेष ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ। शरीरबाट बढी पानी निकाल्ने औषधि, एसीई इन्हिबिटर, एआरबी तथा बीटा–ब्लकर समूहका औषधिले शरीरमा पानी–लवणको सन्तुलन वा गर्मी बाहिर निकाल्ने प्रक्रियामा असर गर्न सक्छन्।
पार्किन्सन रोग, पिसाबथैलीको समस्या, श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या तथा एलर्जीका लागि प्रयोग हुने केही औषधिले पनि पसिना आउने प्रक्रियामा असर पार्न सक्छन्। धेरै प्रकारका औषधि एकैपटक सेवन गर्ने, विशेषगरी वृद्धवृद्धामा गर्मीका कारण स्वास्थ्य समस्या देखिने जोखिम थप हुन सक्छ।
गर्मीका बेला अत्यधिक पसिना आउने, मुटुको धड्कन बढ्ने, शरीर असामान्य रूपमा तात्ने, अत्यधिक थकान हुने, चक्कर लाग्ने वा मानसिक अवस्थामा अचानक परिवर्तन आउने जस्ता लक्षण देखिए सावधानी अपनाउनुपर्छ। व्यक्ति अलमलिने, असामान्य व्यवहार गर्ने वा चेतनामा परिवर्तन आउने अवस्था देखिएमा गर्मीका कारण गम्भीर स्वास्थ्य समस्या भएको हुनसक्ने भएकाले तत्काल आकस्मिक उपचार आवश्यक हुन्छ।
गर्मीबाट जोगिन पर्याप्त पानी पिउने, अत्यधिक घाममा ननिस्कने र सकेसम्म चिसो तथा हावायुक्त स्थानमा बस्ने गर्नुपर्छ। तर गर्मीका कारण समस्या भयो भन्दैमा आफूले सेवन गरिरहेको औषधि आफैँ बन्द गर्नु हुँदैन।
विशेषगरी डिप्रेसन वा अन्य मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी औषधि लामो समयदेखि सेवन गरिरहेका व्यक्तिले चिकित्सकीय सल्लाहबिना औषधि रोक्दा थप समस्या हुन सक्छ। त्यसैले औषधिको सम्भावित असरबारे चिकित्सकसँग परामर्श गर्ने र असामान्य लक्षण देखिएमा समयमै स्वास्थ्य संस्थामा पुग्ने गर्नुपर्छ।
