काठमाडौं । मनोरञ्जनका लागि गाँजा बिक्री गर्न कानुनी अनुमति दिएका अमेरिकी क्षेत्रमा मुटुसम्बन्धी तीन प्रकारका समस्याका कारण अस्पताल भर्ना हुने दर अन्य क्षेत्रको तुलनामा तीव्र गतिमा बढेको एक अध्ययनले देखाएको छ। तर, गाँजा कानुनी बनेकै कारण मुटु रोगका बिरामी बढेको निष्कर्ष भने अध्ययनले निकालेको छैन।
‘बीएमजे ओपन’ नामक वैज्ञानिक जर्नलमा अक्टोबर २२ मा प्रकाशित अध्ययनमा सन् २०१२ देखि २०१८ सम्मका पाँच करोडभन्दा बढी अस्पतालका रेकर्ड विश्लेषण गरिएको थियो। अनुसन्धानकर्ताहरूले गाँजा बिक्री कानुनी भएका र नभएका अमेरिकी क्षेत्रबीच मुटुसम्बन्धी रोगका कारण अस्पताल भर्ना हुने दर तुलना गरेका थिए।
अध्ययनअनुसार गाँजा बिक्री कानुनी भएका क्षेत्रमा मुटुको धड्कन अनियमित हुने समस्या, मुटुले शरीरमा पर्याप्त रगत पठाउन नसक्ने अवस्था र हृदयाघातका कारण अस्पताल भर्ना हुने दर अन्य क्षेत्रको तुलनामा बढी गतिमा बढेको थियो। मुटुको धड्कन अनियमित हुने समस्याका कारण अस्पताल भर्ना हुने दर वार्षिक २.३ प्रतिशत, मुटुले पर्याप्त रगत पठाउन नसक्ने समस्याका कारण ३.७ प्रतिशत र हृदयाघातका कारण ३.१ प्रतिशतले बढी गतिमा बढेको अध्ययनमा उल्लेख छ।
अनुसन्धानमा अमेरिकाका १३ पश्चिमी राज्य समेटिएका थिए। अलास्का, एरिजोना, क्यालिफोर्निया, कोलोराडो, हवाई, इडाहो, मोन्टाना, नेभाडा, न्यू मेक्सिको, ओरेगन, युटा, वासिङ्टन र वायोमिङमा मनोरञ्जनका लागि गाँजा बिक्रीलाई सन् २०१४ देखि कानुनी मान्यता दिइएको थियो।
अनुसन्धानकर्ताहरूले स्ट्रोक, रक्तनलीमा रगत जम्ने समस्या र मुटुको धड्कन असामान्य रूपमा तीव्र हुने अवस्थालाई पनि अध्ययन गरेका थिए। यी समस्याका कारण अस्पताल भर्ना हुने दरमा वृद्धि देखिए पनि त्यसलाई पुष्टि गर्न पर्याप्त तथ्यांक नभएको अध्ययनले जनाएको छ।
अध्ययनमा प्रयोग गरिएको अस्पतालको तथ्यांकले अमेरिकाको कुल जनसंख्याको करिब ९७ प्रतिशतलाई समेटेको थियो। गाँजा बिक्री कानुनी हुनुअघि अध्ययनमा समेटिएका पश्चिमी राज्यमा यी मुटुसम्बन्धी समस्याका कारण अस्पताल भर्ना हुने दर अन्य क्षेत्रको तुलनामा कम रहेको पाइएको थियो।
अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार गाँजामा पाइने टेट्राहाइड्रोक्यानाबिनोल (टीएचसी) नामक रासायनिक पदार्थले मुटुको धड्कन र रक्तचापमा परिवर्तन ल्याउन सक्छ। यसले रगत जम्ने प्रक्रियामा समेत असर पार्न सक्ने भएकाले गाँजाको प्रयोग र मुटुको स्वास्थ्यबीचको सम्बन्धबारे थप अध्ययन गर्नुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ।
विशेषगरी वृद्धवृद्धा तथा मुटुरोगको जोखिम बढी भएका व्यक्तिमा गाँजाको प्रयोगले पार्न सक्ने असरबारे ध्यान दिनुपर्ने अध्ययनले औँल्याएको छ। उमेर बढ्दै जाँदा मुटुसम्बन्धी रोगको जोखिम पनि बढ्ने भएकाले गाँजाको प्रयोग र मुटुको स्वास्थ्यबीचको सम्बन्धलाई निरन्तर निगरानी गर्न आवश्यक रहेको अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।
जुन २०२५ सम्म अमेरिकाका २४ राज्यमा मनोरञ्जनका लागि गाँजा प्रयोग गर्न कानुनी अनुमति दिइएको थियो भने ४१ राज्यमा औषधीय प्रयोजनका लागि यसको प्रयोगलाई अनुमति दिइएको थियो।
यद्यपि, अध्ययनका केही सीमितता छन्। अस्पतालका रेकर्डबाट मुटुसम्बन्धी समस्या देखिनुअघि बिरामीले गाँजा प्रयोग गरेका थिए वा थिएनन् भन्ने जानकारी प्राप्त हुन सकेन। त्यस्तै, गाँजा सेवनको मात्रा, तरिका र आवृत्तिबारे पनि तथ्यांक उपलब्ध थिएन। गैरकानुनी रूपमा गाँजा प्रयोग गर्ने प्रवृत्तिमा आएको परिवर्तनलाई समेत छुट्टै विश्लेषण गरिएको थिएन।
त्यसैले अध्ययनले गाँजाको कानुनी बिक्री र मुटुसम्बन्धी समस्याका कारण अस्पताल भर्ना हुने दरबीच सम्बन्ध देखाए पनि गाँजा कानुनी बनेकै कारण यस्ता बिरामी बढेको प्रमाणित गर्दैन। गाँजाको प्रयोग बढ्दै जाँदा जनस्वास्थ्यमा पर्न सक्ने असर बुझ्न थप अनुसन्धान र निरन्तर निगरानी आवश्यक रहेको अनुसन्धानकर्ताहरूको निष्कर्ष छ।
