काठमाडौँ – स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले लामो समयदेखि काठमाडौँ तथा ठूला शहरका अस्पतालमा केन्द्रित रहेका विशेषज्ञ चिकित्सकहरूलाई आफ्नै दरबन्दी भएका दुर्गम तथा आवश्यक अस्पतालमा फिर्ता पठाउने प्रक्रिया सुरु गरेको छ। यस कदमलाई देशभर स्वास्थ्य सेवाको सन्तुलित विस्तारतर्फको महत्वपूर्ण पहलका रूपमा हेरिएको छ।
स्वास्थ्य मन्त्री निशा मेहताको निर्देशनमा मन्त्रालयले नवौँ र दशौँ तहका विशेषज्ञ चिकित्सकहरूलाई दरबन्दीअनुसार सम्बन्धित अस्पतालमा खटाउन थालेको हो। मन्त्रीको सचिवालयका अनुसार पहिलो चरणमा १४ जना विशेषज्ञ चिकित्सकको काज फिर्ता गरी उनीहरूलाई मूल कार्यस्थलमै पठाइएको छ।
मन्त्रालयका अनुसार पहिलो चरणमा सुदूरपश्चिमको डडेलधुरा अस्पतालमा ४ जना, मधेश प्रदेशको नारायणी अस्पतालमा ५ जना र गजेन्द्र नारायण सिंह अस्पतालमा ५ जना विशेषज्ञ चिकित्सक खटाइएको छ। यी चिकित्सकहरू यसअघि काठमाडौँ उपत्यका तथा अन्य सुगम क्षेत्रमा कार्यरत थिए।
यस अभियानलाई मन्त्रालयले देशभर विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवा सुलभ बनाउने दीर्घकालीन रणनीतिक कदमका रूपमा लिएको जनाएको छ। “दुर्गम जिल्लामा विशेषज्ञ चिकित्सकको अभाव पूर्ति गर्ने, स्वास्थ्य सेवामा समान पहुँच सुनिश्चित गर्ने तथा सुशासन कायम गर्ने उद्देश्यले यो प्रक्रिया अघि बढाइएको हो,” सचिवालयले भनेकाे छ।
नेपालका धेरै दुर्गम जिल्लामा विशेषज्ञ चिकित्सकको अभावका कारण बिरामीहरू सामान्य उपचारका लागि पनि काठमाडौँ वा ठूला शहर धाउन बाध्य छन्। यसले समय, खर्च र स्वास्थ्य जोखिम बढाउने गरेको स्वास्थ्य विज्ञहरूको भनाइ छ। मन्त्रालयको यो निर्णयले अब स्थानीय स्तरमै गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा प्राप्त हुने अपेक्षा गरिएको छ।
मन्त्रालयका अधिकारीहरूका अनुसार विगतमा विभिन्न कारणले चिकित्सकहरू दरबन्दी भएका स्थानभन्दा फरक स्थानमा लामो समयसम्म काजमा बस्ने प्रवृत्ति थियो, जसले दुर्गम क्षेत्रमा स्वास्थ्य सेवा कमजोर बनेको थियो। अब भने यस्तो काज क्रमशः खारेज गर्दै चिकित्सकलाई आवश्यक स्थानमै खटाइने जनाइएको छ।
आगामी चरणहरूमा पनि अन्य अस्पतालहरूमा दरबन्दीअनुसार चिकित्सक पठाउने योजना मन्त्रालयले बनाएको छ। यसले देशभर स्वास्थ्य सेवामा सन्तुलन ल्याउने र नागरिकलाई आफ्नै क्षेत्रमा विशेषज्ञ सेवा उपलब्ध गराउने विश्वास गरिएको छ।
स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरूले मन्त्रालयको निर्णयलाई स्वागत गर्दै प्रभावकारी कार्यान्वयनमा जोड दिएका छन्। साथै, दुर्गम क्षेत्रका अस्पतालहरूमा पूर्वाधार, औषधि र उपकरण व्यवस्थापनमा समेत ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्।
स्वास्थ्य क्षेत्रमा सुधारको यो पहलले आगामी दिनमा कस्तो परिणाम दिन्छ भन्ने विषयमा सबैको चासो केन्द्रित भएको छ।
