काठमाडौं – विश्व मृगौला दिवस २०२६ को अवसरमा स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयअन्तर्गत राष्ट्रिय स्वास्थ्य शिक्षा, सूचना तथा सञ्चार केन्द्रले मृगौला स्वास्थ्यसम्बन्धी सचेतना सन्देश सार्वजनिक गरेको छ। ‘स्वस्थ मृगौला सबैका लागि’ भन्ने नारासहित जारी गरिएको सन्देशमा दैनिक जीवनशैलीमा ध्यान दिएर मृगौलालाई स्वस्थ राख्न सकिने विभिन्न उपायहरूबारे जानकारी दिइएको छ।
स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार मृगौला मानव शरीरको अत्यन्त महत्वपूर्ण अंग हो, जसले शरीरमा रहेका हानिकारक पदार्थ फिल्टर गरेर बाहिर निकाल्ने काम गर्छ। मृगौलामा समस्या देखिए शरीरमा गम्भीर स्वास्थ्य समस्या उत्पन्न हुन सक्ने भएकाले समयमै सावधानी अपनाउन आवश्यक रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
सचेतना सन्देशमा मृगौला स्वास्थ्य जोगाउन नियमित रूपमा मधुमेह (डायबिटिज) र रक्तचाप (ब्लड प्रेसर) परीक्षण गराउन आग्रह गरिएको छ। मधुमेह र उच्च रक्तचाप मृगौला रोगका प्रमुख कारण भएकाले यी रोगलाई समयमै पहिचान गरी नियन्त्रणमा राख्नुपर्ने स्वास्थ्य विज्ञहरूले बताएका छन्।
यसैगरी स्वस्थ जीवनशैली अपनाउन सन्तुलित आहार सेवन र नियमित व्यायाम गर्न पनि सिफारिस गरिएको छ। पौष्टिक खाना र शारीरिक गतिविधिले शरीरको तौल सन्तुलित राख्न मद्दत गर्ने र मृगौलामा पर्ने अनावश्यक दबाब कम गर्ने बताइएको छ।
सन्देशमा धूम्रपान र मदिरा सेवनबाट टाढा रहन पनि विशेष आग्रह गरिएको छ। यस्ता बानीले शरीरका अन्य अंगसँगै मृगौलामा पनि नकारात्मक असर पार्ने भएकाले त्यसबाट बच्न सुझाव दिइएको छ।
त्यसैगरी दैनिक पर्याप्त मात्रामा पानी पिउन पनि सल्लाह दिइएको छ। दिनमा कम्तीमा आठ गिलास पानी पिउँदा शरीरका विषाक्त पदार्थ बाहिर निकाल्न मद्दत पुग्ने बताइएको छ। साथै अत्यधिक नुन सेवनले रक्तचाप बढाएर मृगौलामा असर गर्न सक्ने भएकाले नुनको प्रयोग कम गर्न पनि सुझाव दिइएको छ।
मन्त्रालयले चिकित्सकको सल्लाहबिना औषधि सेवन नगर्न पनि नागरिकलाई सचेत गराएको छ। जथाभावी औषधि प्रयोग गर्दा मृगौलामा प्रतिकूल असर पर्न सक्ने भएकाले कुनै पनि औषधि सेवनअघि चिकित्सकको परामर्श लिनुपर्ने उल्लेख गरिएको छ।
यदि पिसाबमा समस्या देखिने, खुट्टा वा आँखा वरिपरि सुन्निने जस्ता लक्षण देखिएमा तुरुन्तै नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा गई जाँच गराउन पनि आग्रह गरिएको छ। यस्ता लक्षणहरू मृगौला रोगको संकेत हुन सक्ने भएकाले समयमै परीक्षण र उपचार आवश्यक हुने विज्ञहरूको भनाइ छ।
विश्व मृगौला दिवस हरेक वर्ष मनाइँदै आएको छ। यसको उद्देश्य मृगौला रोगबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्नुका साथै समयमै रोकथाम र उपचारका लागि मानिसहरूलाई सचेत गराउनु हो। स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार स्वस्थ जीवनशैली अपनाएमा धेरैजसो मृगौला रोगबाट बच्न सकिन्छ।